•  خرما 3 و نیم کیلوگرم
•  آب به مقدار لازم
•  مدت زمان تهیه: 20 دقیقه
•  زمان فعالسازی: 1 ساعت
•  زمان خیساندن خرما: 1 ساعت
•  کل زمان آماده سازی: 2 ساعت و 20 دقیقه

خرماها را از داخل جعبه بیرون آورده و داخل ظرفی بریزید. در صورت لزوم آن ها را بشویید. سپس، هسته خرماها را خارج کنید

خرما را داخل ظرف مناسبی قرار دهید، روی آن ها آب جوش بریزید و اجازه دهید یک تا دو ساعت خیس بخورند تا نرم شوند. به مقداری آب بریزید که روی خرماها را کاملا بپوشاند، بیشتر از آن نیاز نیست. بعد از خیساندن در آب جوش به مدت تقریبا 2 ساعت، خرماها را کمی فشار دهید تا نرم شوند. اکنون خرماها به صورت تصویر زیر می شوند (تصویر سمت راست)

یک صافی را روی قابلمه قرار دهید. خرما را همراه با آب داخل صافی بریزید به گونه ای که شیره خرما به داخل قابلمه بریزد. تا جایی که می توانید خرماها را فشار دهید تا عصاره آن خارج شود. به این ترتیب، پوست و تفاله خرما را جدا می کنید در حالی که شیره آن وارد قابلمه می شود.

به آرامی تفاله خرما را داخل یک پارچه توری بریزید و آن را محکم ببندید. صافی باید همچنان روی قابلمه بماند. پارچه را محکم فشار دهید به طوری که شیره اضافی آن وارد قابلمه شود. همه تفاله خرما را به یکباره داخل پارچه نریزید، هر بار مقداری از آن را بریزید تا بتوانید به راحتی محکم فشار دهید.
اگر پارچه توری ندارید، نگران نباشید. می توانید به جای آن از یک الک بسیار ریز استفاده کنید. از قسمت بالایی پارچه بگیرید و محکم فشار دهید تا شیره خرما خارج شده و وارد قابلمه شود. این کار را ادامه دهید تا تنها تفاله خرما باقی بماند. هر بار کمی خرما داخل پارچه می ریزید، مقدار کمی نیز آب به آن اضافه کنید. در این مرحله، من حدود نیم لیتر آب روی خرماها ریختم.

شیره خرما بدست آمده را روی حرارت ملایم قرار دهید تا آب آن تبخیر شده و غلیظ شود. در قابلمه را قرار ندهید تا آب زودتر تبخیر شود. در نهایت، حدود یک چهارم شیره خرما باقی می ماند و شربتی به رنگ قهوه ای تیره بدست می آید. البته، رنگ ملاس خرما به مقدار آبی که به آن اضافه می کنید بستگی دارد

بین یک تا دو ساعت طول می کشد تا شربت خرما به غلظت مطلوب برسد. میزان غلظت آن نیز به سلیقه خود شما بستگی دارد. در اواخر کار سعی کنید کنار قابلمه بمانید و شربت را مدام هم بزنید تا به غلظت مورد نیاز شما برسد. توجه کنید که بعد از خنک شدن، کمی غلیظ تر می شود. اگر بعد از خنک شدن، کمی حالت خمیری یا کف مانند دارد، آن را از یک صافی بسیار ریز عبور دهید.

سپس، آن را داخل یک ظرف در بسته بریزید و نگهداری کنید.

•  خرمای نرم برای تهیه ملاس خرما مطلوب است. از خرمای خشک که فشردن آن سخت است، استفاده نکنید.
•  سعی کنید از خرماهای باکیفیت استفاده کنید، اما اگر از خرمای ارزان قیمت استفاده می کنید با داخل خرماها را خوب بررسی کنید.
•  اگر پوست خرماها خیلی سفت است، بعد از این که هسته ها را جدا کرده و روی آن آب جوش ریختید، حدود 10 دقیقه قابلمه را روی حرارت متوسط قرار دهید تا پوست خرما نرم شود و بتوانید به راحتی آن را جدا کنید.
•  پارچه را محکم در دست بگیرید تا حین فشردن باز نشود.
•  در ابتدا، وقتی قابلمه حاوی شیره خرما را روی حرارت قرار می دهید، می توانید شعله را کمی زیاد کنید. آب ممکن است روی شیره ایجاد کف کند. پیشنهاد می کنم این کف را از روی شیره بردارید و دور بریزید.
•  وقتی تقریبا در حال جوشیدن است، حرارت را کم کنید. حرارت متوسط کافی است؛ حرارت زیاد موجب می شود که ملاس خرما بسوزد. ملاس خرما را باید تا وقتی بجوشانید که حجم آن تقریبا نصف مقدار اولیه شود. در این حالت شربت آماده است. در طی این فرآیند، شربت خرما باید مدام هم زده شود تا به کف قابلمه نچسبد.
•  با 5/3 کیلوگرم خرما حدود 2 کیلوگرم ملاس خرما بدست می آید. البته ملاس نهایی بدست آمده به میزان غلظت بستگی دارد. هرچه شربت بیشتر بر روی حرارت باقی بماند غلیظ تر می شود، وزن نهایی آن کمتر می شود. هرچه غلیظ تر شود، طعم آن بهتر خواهد بود.
•  باقیمانده تفاله خرما را دور نریزید تا بتوانید آن را برای تهیه کیک خرما استفاده کنید. توصیه می کنم دستور تهیه کیک خرما را مشاهده کنید. این کیک فوق العاده با استفاده از ملاس خرما و بدون شکر تهیه می شود.
•  از خرماهای خشک و پوست کلفت استفاده نکنید. هرچه آب بیشتری روی خرماها بریزید، شیره بیشتری بدست می آورید و مدت زمان پخت بیشتر می شود.
•  اجازه ندهید شیره خرما بیش از حد حرارت ببیند، زیرا موجب می شود که ملاس خرما رنگ قهوه ای تیره و طعمی تلخ داشته باشد. آن را آبکی نیز از روی حرارت برندارید، در اینصورت طعم خوبی نخواهد داشت.

از ملاس خرما می توان به عنوان شیرین کننده در درست کردن غذاها و شیرینی های مختلف استفاده کرد. این جایگزین مغذی و سالم برای شکر را می توان در بیشتر غذا بکار برد، اما روش های زیر را مد نظر داشته باشید:

•  به عنوان جایگزین شکر در آشپزی و شیرینی پزی
•  برای پخت کیک های بدون قند برای بیماران دیابتی
•  با نان تست و ارده سرو شود
•  به عنوان مخلوطی نیروبخش با شیر، گردو و جو پرک
•  در میلک شیک و اسموتی با گردو، دارچین و جو دوسر ترکیب می شود
•  در انواع کوکی ها، تارت ها و پنکیک ها
•  به عنوان صبحانه یا میان وعده

شرایط مناسب برای نگهداری ملاس خرما در یک ظرف دربسته در یک مکان خشک و خنک است. در صورت نگهداری در چنین شرایطی، ملاس خرما تا یک سال نیز باقی می ماند و خراب نمی شود. اما در هوای گرم خیلی زود ترش می شود.

هرچه غلظت شربت بیشتر باشد، احتمال کپک زدن آن کمتر است. به طور کلی، سعی کنید این شیره را در مقادیر کم درست کنید تا تازه مصرف نمایید.