آتش‌افروزی ناسا روی کره ماه برای نخستین بار

وبگاه فیوچریزم در گزارشی آورده است:

مدت‌هاست که دانشمندان ناسا (آژانس فضایی آمریکا) به رفتار آتش در فضا علاقه دارند. آن‌ها پیش از این، شعله‌های کوچک کنترل‌شده‌ای را درون فضاپیماهای بدون سرنشین روشن کرده‌اند تا مواد ضد حریق و نحوه گسترش آتش را در شرایط بی‌وزنی مطالعه کنند؛ اما اکنون آن‌ها قصد دارند این پژوهش حیاتی را یک گام فراتر ببرند.

 

با توجه به برنامه ناسا برای استقرار پایگاه دائمی روی ماه در سال‌های آینده، دانشمندان این آژانس فضایی برنامه‌ای برای آزمایش روی سطح ماه ارائه داده‌اند که در جدیدترین گردهمایی علمی سیاره‌ای ارائه شد.

مشکل استانداردهای فعلی

آزمایش پیشنهادی قابلیت اشتعال مواد روی ماه (Flammability of Materials on the Moon - FM۲) نام دارد. هدف اصلی آن، آزمایش این موضوع است که آیا استانداردهای فعلی ناسا برای ایمنی مواد روی ماه همچنان معتبرند یا نه. در این استاندارد، ماده در برابر شعله قرار می‌گیرد و آزمایش می‌شود. اگر شعله زیاد شود یا قطعه‌های آتش‌گرفته از آن جدا شود، آن ماده مجاز به استفاده در فضاپیماها نیست.

اما مشکل اساسی اینجاست که این آزمایش در شرایط جاذبه عادی زمین انجام می‌شود، در حالی که قرار است از این مواد در فضا و روی ماه استفاده شود. دانشمندان ناسا هشدار می‌دهند که این فرض که هر ماده‌ای در زمین ایمن باشد در فضا نیز ایمن است، می‌تواند اشتباه باشد.

خطر آتش در جاذبه کم ماه

به گفته محققان، ماده‌ای که روی زمین اصلاً آتش نمی‌گیرد یا به‌سختی می‌سوزد، ممکن است در جاذبه کمِ ماه به‌راحتی شعله‌ور شود. این پدیده به این دلیل رخ می‌دهد که روی زمین، جریان هوا در اطراف شعله گاهی آن را خاموش می‌کند. اما در جاذبه کمِ ماه، این جریان کندتر و ضعیف‌تر می‌شود و شعله فرصت بیشتری برای پایدار ماندن و گسترش پیدا می‌کند

پژوهش‌های قبلی نیز نشان داده‌اند که در محیط‌هایی با جاذبه کم (مثل ماه) در مقایسه با زمین، مواد آسان‌تر آتش می‌گیرند. نکته نگران‌کننده دیگر این است که فضانوردان ممکن است در آینده در محفظه‌هایی زندگی کنند که اکسیژن زیادی دارند. این شرایط برای تنفس خوب است، اما آتش را نیز شعله‌ورتر می‌کند و خاموش‌کردن آن را دشوار می‌سازد.

آزمایش روی ماه و اهمیت آن برای ایمنی فضانوردان

پژوهشگران برای مطالعه این پدیده به طور مستقیم، پیشنهاد دادند چهار نمونه سوخت جامد درون محفظه‌های کوچک سکونت‌پذیر روی ماه سوزانده شوند. تاریخ پرتاب اولیه این آزمایش اواخر سال ۲۰۲۶ میلادی پیش‌بینی شده است. دوربین‌ها، حسگرهای حرارتی و حسگرهای اکسیژن رفتار آتش را در ماه ثبت و اندازه‌گیری خواهند کرد. نتایج این آزمایش برای ایمنی فضانوردان حیاتی است.

تصور کنید لباس فضانوردان یا دیواره پایگاه‌های ماه از ماده‌ای ساخته شده باشد که روی زمین آتش نمی‌گیرد، اما روی ماه به‌راحتی شعله‌ور می‌شود. در صورت وقوع آتش‌سوزی در چنین محیطی، امکانات و زمان کافی برای فرار و تخلیه وجود نخواهد داشت. ناسا می‌خواهد قبل از وقوع فاجعه، این خطر را درک کند و راهکارهای مقابله را بیابد.