در روزهای جنگی چگونه مراقب پوست خود باشیم؟

به گزارش پارسینه به نقل از هفت صبح، در روزهایی که فشار روانی ناشی از جنگ، اضطراب، بی‌خوابی و نگرانی‌های مداوم زندگی مردم را تحت تاثیر قرار داده، برخی پزشکان از افزایش مراجعه بیمارانی می‌گویند که با شکایت از خشکی، التهاب، خارش و حساسیت پوستی به مراکز درمانی مراجعه کرده‌اند. به گفته دکتر محمدمهدی پرویزی، دانشیار و عضو هیئت‌علمی گروه طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، استرس و فشارهای روانی می‌تواند تعادل بدن را بر هم بزند و خودش را به شکل مشکلات پوستی نشان دهد؛ از خشکی و قرمزی گرفته تا خارش، جوش، التهاب و حتی تشدید برخی عفونت‌های سطحی پوست.

‌ پوست، آینه‌ای برای وضعیت درونی بدن

در طب ایرانی، پوست تنها یک پوشش ظاهری نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین اعضای بدن محسوب می‌شود که وضعیت درونی انسان را بازتاب می‌دهد. دکتر محمدمهدی پرویزی در توضیح این موضوع می‌گوید پوست با چهار خلط اصلی بدن یعنی خون، صفرا، سودا و بلغم در ارتباط است و هر زمان این تعادل به هم بخورد، پوست هم می‌تواند نشانه‌هایی از این اختلال را بروز دهد.

به گفته او، وقتی بدن نتواند مواد زائد را از راه‌های طبیعی مانند ادرار یا مدفوع دفع کند، پوست به عنوان یکی از مسیرهای دفع وارد عمل می‌شود و ممکن است پرکارتر شود. نتیجه این روند می‌تواند بروز جوش‌های چرکی، کهیر، خارش شدید، التهاب یا تحریک پوستی باشد. این نگاه، پوست را فقط یک عضو بیرونی نمی‌داند، بلکه آن را بخشی از سیستم تنظیم کننده بدن به حساب می‌آورد.

 استرس جنگ و افزایش شکایت‌های پوستی

در روزهای اخیر، برخی پزشکان از افزایش مراجعه افرادی خبر داده‌اند که می‌گویند پوستشان دچار خشکی، التهاب یا سوزش شده است. این مراجعات در شرایطی بیشتر دیده می‌شود که مردم به دلیل اخبار جنگ، نگرانی‌های معیشتی، بی‌خوابی و استرس‌های مداوم تحت فشار قرار دارند. پزشکان می‌گویند بخشی از این افراد پیش از این هم سابقه حساسیت یا خشکی پوست داشته‌اند، اما فشار روانی چند روز اخیر باعث شده علائم آنها تشدید شود.

دکتر پرویزی در همین زمینه توضیح می‌دهد که استرس و فشارهای روانی ناشی از شرایط جنگی می‌تواند باعث غلبه صفرا و افزایش حرارت درونی بدن شود. به گفته او، نتیجه این وضعیت خشکی و التهاب پوست است. از سوی دیگر، بی‌خوابی، اضطراب و تماس مداوم با گرد و غبار می‌تواند زمینه غلبه سودا و افزایش غلظت خون را فراهم کند که خود به بروز مشکلات پوستی منجر می‌شود. او تاکید می‌کند که در طب ایرانی، درمان بیماری‌های پوستی تنها به درمان موضعی محدود نمی‌شود، بلکه باید به اصلاح مزاج کلی بدن و کمک به دفع مواد زائد نیز توجه کرد.

 از پوست تا ناخن

در کنار این نگاه، دکتر گیتا فقیهی، متخصص پوست و مو نیز در مطلبی درباره تاثیرات منفی استرس بر پوست و مو گفته است که فشارهای روانی می‌تواند نه تنها پوست، بلکه مو و حتی ناخن را هم تحت تاثیر قرار دهد. به گفته او، استرس‌های حاد و مزمن هر دو می‌توانند پیامدهای پوستی ایجاد کنند؛ از رنگ پریدگی و التهاب موقت در استرس‌های شدید گرفته تا خشکی پوست، خارش، جوش، آکنه، تشدید اگزما و حتی ریزش مو در شرایط طولانی‌تر.

او همچنین به این نکته اشاره کرده که استرس می‌تواند خارش پوستی مزمن را بیشتر کند و در برخی افراد، چرخه‌ای ایجاد شود که فرد بر اثر اضطراب دچار خارش می‌شود و همین خارش، اضطراب بیشتری به دنبال می‌آورد. در چنین شرایطی، درمان فقط به کرم یا پماد محدود نمی‌شود و گاهی لازم است وضعیت روانی فرد هم بررسی شود. این نگاه نشان می‌دهد که پوست و روان، دو بخش جدا از هم نیستند و در بسیاری از موارد، مشکلات یکی می‌تواند دیگری را هم درگیر کند.

چرا خشکی پوست در این روزها بیشتر شده است؟

پزشکان می‌گویند استرس‌هایی مانند استرس‌های ناشی از جنگ می‌تواند ترشح برخی هورمون‌ها را تغییر دهد و همین تغییرات باعث شود پوست آب خود را سریع‌تر از دست بدهد. در چنین حالتی، سد دفاعی پوست ضعیف‌تر عمل می‌کند و پوست زودتر دچار خشکی، خارش، قرمزی و پوسته پوسته شدن می‌شود. کسانی که ساعات زیادی در معرض اضطراب هستند یا خواب کافی ندارند، معمولا بیشتر این علائم را تجربه می‌کنند.از نگاه طب ایرانی نیز، خشکی پوست یکی از نشانه‌های به هم خوردن تعادل بدن است. وقتی حرارت بدن بالا می‌رود یا رطوبت طبیعی کاهش پیدا می‌کند، پوست ظریف‌تر و آسیب پذیرتر می‌شود. 

تغذیه شاه کلید سلامت پوست 

پرویزی می‌گوید تغذیه مناسب یکی از پایه‌های مراقبت از پوست در روزهای بحران است. او تاکید می‌کند که استفاده از میوه و سبزی تازه می‌تواند در حفظ تعادل بدن موثر باشد و به کاهش خشکی و التهاب کمک کند. از جمله توصیه‌های مطرح شده، مصرف روزانه خاکشیر و تخم شربتی خیس خورده است. این دو ماده به دلیل خاصیت خنک کنندگی و کمک به تصفیه خون، می‌توانند در کاهش جوش‌ها و التهابات پوستی موثر باشند. البته پزشکان تاکید می‌کنند که این توصیه‌ها جایگزین درمان پزشکی نیست و اگر علائم شدید باشد، باید به پزشک مراجعه کرد.او همچنین دمنوش‌هایی مانند گل سرخ، بیدمشک، بابونه، بنفشه و به لیمو را از گزینه‌های مناسب برای آرامش اعصاب و کاهش اثرات استرس بر بدن معرفی می‌کند. این نوشیدنی‌ها در کنار خواب کافی و تغذیه مناسب می‌توانند به آرام‌تر شدن بدن کمک کنند و در نتیجه، فشار کمتری به پوست وارد شود.

 آرامش روان، بخشی از درمان پوست است

یکی از نکته‌های مهمی که در این روزها بارها از سوی متخصصان تکرار می‌شود، ارتباط مستقیم روان و پوست است. استرس، غم، اضطراب و بی‌خوابی می‌تواند پوست را تحریک کند و روند ترمیم آن را کندتر سازد. در طب ایرانی نیز بارها گفته شده که بسیاری از بیماری‌های پوستی ریشه در وضعیت روحی و روانی فرد دارند.

دکتر پرویزی در همین باره می‌گوید ایجاد فضای آرام در خانه، استفاده از عطرهای طبیعی مانند گلاب یا اسطوخودوس و پرهیز از دنبال کردن بیش از حد اخبار منفی می‌تواند به حفظ تعادل بدن کمک کند. او معتقد است در شرایطی که ذهن مدام درگیر خبرهای نگران کننده است، بدن هم در حالت تنش باقی می‌ماند و این تنش می‌تواند خود را در پوست نشان دهد.

زمان مراجعه به پزشک

هرچند خشکی پوست در بسیاری از موارد با مراقبت ساده، استفاده از مرطوب کننده مناسب و کاهش استرس بهتر می‌شود، اما بعضی نشانه‌ها نیاز به پیگیری پزشکی دارند. اگر خشکی پوست با خارش شدید، ترک‌های عمیق، قرمزی گسترده، ترشح، درد یا نشانه‌های عفونت همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است. همچنین اگر فرد سابقه بیماری پوستی داشته باشد و در این روزها علائمش تشدید شود، نباید درمان را خودسرانه ادامه دهد.

پزشکان هشدار می‌دهند که استفاده مکرر از شوینده‌های قوی، حمام‌های طولانی با آب داغ و خاراندن مداوم پوست می‌تواند مشکل را بدتر کند. در مقابل، شست‌وشوی ملایم، استفاده از مرطوب کننده‌های مناسب، خشک کردن آرام پوست و پوشیدن لباس‌های نرم و نخی می‌تواند به بهبود وضعیت کمک کند. این توصیه‌ها شاید ساده به نظر برسد، اما در روزهای پر استرس، همین کارهای کوچک گاهی بیشترین اثر را دارند